آهنگ زمانه

حزن و اندوه موسیقی سنتی

محمود خوشنام: در زمانی که همه اهالی موسیقی سنتی به ناله و مویه مشغول بودند؛ مشکاتیان با این چهار مضراب همه‌ی دیوارهای ندبه را شکست و نشان داد که اگر حزن و اندوهی در موسیقی سنتی هست، پیش از هر چیز از ناله‌پروری اهالی موسیقی سنتی برمی‌خیزد. چهار مضراب مشکاتیان را می‌توان نوعی اعتراض به محدودیت‌های سنتی در جامعه موسیقی ایران تلقی کرد.

بازسازی ریتم‌های قدیمی؛ خلاقیت موسیقیایی

محمود خوشنام: در میان عناصر سازنده موسیقی، چیزی که در موسیقی قرن بیستم اهمیت ویژه پیدا کرد، ریتم و تنوع بهره‌گیری از آن بود. آهنگ‌سازان از سازهای کوبه‌ای بهره‌های بسیار گرفتند و حتی به فکر ریتم‌های قدیمی و بازسازی آنها افتادند. از جمله آنان باید از کارل ارف آلمانی یاد کرد که با بازسازی ریتم‌ها و نغمه‌هایی از قرون وسطی چهره‌ی جدیدی به آوازهای موزیکال بخشید.

«آواز زمین» گوستاو مالر و رباعیات خیام

محمود خوشنام: گوستاو مالر را باید یکی از آخرین و برجسته‌ترین حلقه‌های زنجیره‌ی رمانتیک‌ها در موسیقی سرزمین‌های آلمانی زبان به شمار آورد. در میان آثار دیگر او آواز زمین که درواقع بدرود غمگنانه‌ای با زندگی است، شهرت جهانی یافته است. آواز زمین، هنگامی ساخته و پرداخته شد که مالر از بیماری قلبی خود و از مرگ در راه آگاه شده بود.

عبدالوهاب شهیدی: موسیقی، انسان را تصفیه می‌کند

مینو صابری: به جرأت می‌توان گفت که عبدالوهاب شهیدی خواننده و نوازنده عود، علاوه بر آثار ماندگاری که در برنامه‌های «گل‌ها» از خود به جا گذاشته است، پایه‌گذار سبک ایرانی در نواختن بربط (عود) ساز باستانی ایرانی است. عبدالوهاب شهیدی پس از سال‌ها دوری از وطن زمستان سال گذشته به میهن خود بازگشت. پیش از آن‌که از آمریکا به ایران باز گردد، طی تماس تلفنی از ایشان قول گرفتم تا با هم گفت و گویی داشته باشیم و بالاخره پس از ماه‌ها انتظار، انجام این گفت‌وگو میسر شد.

کولی‌واره‌ی موریس راول

محمود خوشنام: موریس راول، آهنگساز قرن بیستمی فرانسه با آن که بیست سالی از کلود دبوسی کوچک‌تر بود، ولی همکار او در پدید آوردن مکتب تازه امپرسیونیسم به شمار می‌آید. دبوسی و راول، نه تنها تحولی در موسیقی فرانسه به‌وجود آوردند، بلکه از طریق تدریس، آموزه‌های خود را به کشورهای دیگر اروپایی انتقال دادند. در این کار، نقش راول از دبوسی نیز فراتر رفته است.

پوئم سمفونیک سرزمین پدری

محمود خوشنام: بتریش اسپتانا، که در این شبانه از او یاد می‌کنیم، از پایه‌گذاران موسیقی ملی در چکسلواکی پیشین است. یکی از بخش‌های ششگانه پوئم سمفونیک «سرزمین پدری» اسپتانا، که ولگا نام دارد و شهرت جهانی یافته، تصویرپردازی صوتی رودخانه‌ای است به همین نام، از سرچشمه تا پیوستن به دریا با همه فراز و فرودهایش. تکه‌ای از آن را می‌شنویم با اجرای ارکستر فیلارمونیک برلین به رهبری هربرت فونکاریان. سپس به ترانه‌ای گوش می‌دهیم از گیسو شاکری که بازخوانی یکی از ترانه‌های قمر است.

از جاز ـ کلاسیک و موسیقی فیلم گبه

محمود خوشنام:‌ برای چهل و هفتمین قسمت برنامه رادیو شبانه از «گریشمی» و شیوه‌ای که بعد او به جاز ـ کلاسیک شهرت یافت می‌گوییم و موسیقی یکی از صحنه‌های فیلم «گبه» ساخته‌ی حسین علیزاده را می‌شنویم.

قطعاتی از دبوسی و ترانه‌ای از زویا ثابت

محمود خوشنام:‌ برای چهل و پنجمین قسمت برنامه رادیو شبانه یکی از ایماژهای کلود دوبوسی به نام «ایبریا» را انتخاب کرده‌ایم. همچنین در این برنامه بازخوانی ترانه‌ی «نوای همنوایی» را با صدای زویا ثابت می‌شنویم.

شگفتی‌های یاهو مسنجر‌؛ عشق اینترنتی

فواد صميمی: در دیسکو زمانه‌ی ۲۰ اردیبهشت ماه به سراغ موضوع عشق اینترنتی رفته‌ایم. چند سالی‌ست که دیگر در هر خانه‌ای یک دستگاه کامپیوتر، یک مودم و دسترسی به اینترنت پیدا می‌شود. همین پدیده و محدودیت روابط اجتماعی باعث شده که پدیده‌ی نوینی به نام عشق اینترنتی در ایران رواج زیادی پیدا کند.